Oliepatronen bij bowling: een gids voor beginners

Wat is een oliepatroon bij bowling?

Voor het spelen wordt elke bowlingbaan met een dunne laag olie bedekt. Hoeveel olie er wordt aangebracht, waar die ligt en hoe ver die over de baan doorloopt, heet het oliepatroon. Het bepaalt hoe je bal zich gedraagt en verklaart waarom dezelfde worp op de ene baan werkt en op de andere de pocket mist.

Deze beginnersgids over oliepatronen legt uit wat de olie doet, hoe een housepatroon verschilt van een sportpatroon, welke getallen op een patroonblad ertoe doen en hoe de baan verandert terwijl je speelt.

Waarom banen worden geolied

Olie beschermt het baanoppervlak tegen de inslag en wrijving van de bal. Tegelijk bepaalt ze de uitdaging: waar olie ligt, glijdt de bal; waar de baan droog is, krijgt hij grip en haakt hij. Baanolie bestaat grotendeels uit minerale olie met toevoegingen.

Skid, hook en roll: hoe de olie de baan van de bal bepaalt

Een bal die met rotatie wordt gegooid, doorloopt op weg naar de kegels drie fasen:

• Skid: in het geoliede voorste deel van de baan is er weinig wrijving. De bal glijdt en gaat grotendeels in de richting waarin je hem hebt losgelaten.
• Hook: zodra de bal op drogere baan komt, neemt de wrijving toe en verandert hij het sterkst van richting. Het punt waarop hij begint te draaien heet het breakpoint.
• Roll: de bal heeft volledige grip en rolt naar de kegels.

Haakt de bal te vroeg, dan gaat hij vaak voorlangs de kopkegel naar de andere kant. Haakt hij te laat, dan komt hij zonder genoeg hoek bij de kegels aan.

Housepatroon en sportpatroon

Housepatroon (Typical House Shot, THS). Dit leggen de meeste bowlingcentra neer voor vrij spelen en veel competitieavonden. In het midden van de baan ligt meer olie, op de buitenste boards minder. Een bal die net iets te ver naar binnen wordt gegooid, blijft langer in de olie; een bal die net iets te ver naar buiten gaat, vindt eerder wrijving en haakt terug. Die vorm helpt de bal richting de pocket te sturen.

Sportpatroon. Wordt gebruikt bij toernooien en op de profcircuits. De olie is gelijkmatiger over de breedte van de baan verdeeld, waardoor het patroon minder helpt en nauwkeurigheid meer telt.

De getallen op een patroonblad

Patroonlengte

De patroonlengte is de afstand van de foutlijn tot het punt waar de olie ophoudt. Een patroon van 39 voet heeft bijvoorbeeld alleen olie op de eerste 39 van de 60 voet tot de kopkegel. Op een korter patroon bereikt de bal eerder droge baan en haakt hij meestal eerder. Op een langer patroon glijdt hij verder en blijft er minder afstand over om te haken.

Olievolume

Het volume is de totale hoeveelheid aangebrachte olie, gemeten in milliliter. Typische housepatronen gebruiken ongeveer 18 tot 25 ml; sportpatronen liggen tussen ongeveer 15 en 30 ml, afhankelijk van lengte en opbouw.

Ratio

De ratio vergelijkt de olie in het midden van de baan met de olie aan de buitenkant. Housepatronen hebben vaak een ratio van meer dan 10 op 1, waardoor ze vergevingsgezind zijn. Sportpatronen zijn beperkt tot 3 op 1 of minder.

Hoe de baan tijdens het spelen verandert

De olie blijft niet liggen waar de oliemachine hem heeft aangebracht. Twee effecten veranderen de baan tijdens het spelen:

• Breakdown: elke bal neemt wat olie mee van het spoor dat hij aflegt. Dat deel van de baan geeft de volgende ballen meer wrijving.
• Carry-down: ballen nemen olie op en voeren die mee naar het normaal droge achterste deel van de baan, waar volgende ballen dan verder glijden.

Verandert de baan, dan pas je je aan. Een basisregel uit de USBC-coaching: verplaats je in de richting van je misser en houd hetzelfde richtpunt aan. Bij grotere veranderingen verplaats je je voeten twee boards en je richtpunt één board in dezelfde richting.

Oliepatronen en je uitrusting

Bowlingballen reageren verschillend, afhankelijk van hun coverstock en kern. Daarom hebben ervaren bowlers vaak meer dan één bal bij zich en kiezen ze op basis van de baanconditie. Ons artikel over coverstocktypes legt de verschillen uit.

Ook je schoenen spelen een rol. Elke aanpassing gaat ervan uit dat je aanloop en slide van worp tot worp gelijk blijven. Eigen bowlingschoenen geven je een slide die je kent. BOWLIO-bowlingschoenen zijn van echt leer, boven én onder: een doorlopende leren glijzool onder beide schoenen maakt ze geschikt voor links- en rechtshandige bowlers.

Leren de baan te lezen

Je hoeft geen patronen uit je hoofd te leren. Let erop waar je bal begint te draaien, hoe hij haakt en hoe hij de kegels raakt. Na een paar games weet je zo waar de olie ligt en wanneer het tijd is om je aan te passen.

Verder lezen: Baancondities lezen · Het 3-6-9-sparesysteem · Waarom eigen bowlingschoenen verschil maken