Zasady bowlingu w prostych słowach
Zasady bowlingu prostym językiem: ramki, strike i spare, 10. ramka, linia faulu, które kręgle się liczą i kiedy rzut jest nieważny (dead ball) – ze ściągą do szybkiego sprawdzenia.
Zasady bowlingu w skrócie
Podstawowe zasady bowlingu mieszczą się na jednej stronie. Gra składa się z 10 ramek. W każdej ramce gracz ma do dwóch rzutów, aby przewrócić wszystkie 10 kręgli. Strike’i i spare’y dają punkty bonusowe, faul oznacza utratę kręgli z danego rzutu, a w 10. ramce może przysługiwać trzeci rzut. Ten poradnik wyjaśnia każdą zasadę prostym językiem, na podstawie oficjalnych przepisów gry stosowanych w ligach i turniejach.
Tor i kręgle
Tor mierzy 60 stóp (około 18,3 metra) od linii faulu do środka kręgla czołowego. Na jego końcu stoi 10 kręgli w czterech rzędach, które tworzą trójkąt równoboczny:
- Rząd 1 (najbliżej gracza): kręgiel nr 1, nazywany też kręglem czołowym (headpin)
- Rząd 2: kręgle nr 2 i 3
- Rząd 3: kręgle nr 4, 5 i 6
- Rząd 4 (tylny rząd): kręgle nr 7, 8, 9 i 10
Kręgle numeruje się rząd po rzędzie od przodu do tyłu, a w każdym rzędzie od lewej do prawej, patrząc wzdłuż toru. Numery przydają się, gdy mowa o spare’ach i splitach, na przykład o kręglu nr 10 albo splicie 7-10.
Strike, spare i otwarta ramka
Strike
Strike oznacza, że wszystkie 10 kręgli pada w pierwszym rzucie ramki. Oznacza się go symbolem „X”. Strike jest wart 10 punktów plus kręgle przewrócone w dwóch następnych rzutach.

Spare
Spare oznacza, że pozostałe kręgle zostają przewrócone drugim rzutem. Oznacza się go symbolem „/”. Spare jest wart 10 punktów plus kręgle z następnego rzutu.
Otwarta ramka
Jeśli po obu rzutach wciąż stoją kręgle, ramka jest otwarta. Liczy się w niej dokładnie tyle kręgli, ile zostało przewróconych, bez bonusu. Jak sumują się bonusy na karcie wyników, pokazuje krok po kroku nasz poradnik o liczeniu punktów w bowlingu.
10. ramka
Ostatnia ramka ma własną zasadę, dzięki której strike lub spare na koniec gry nadal może otrzymać swój bonus:
- Strike w 10. ramce: dwa dodatkowe rzuty (łącznie trzy)
- Spare w 10. ramce: jeden dodatkowy rzut (łącznie trzy)
- Otwarta 10. ramka: gra kończy się po dwóch rzutach
Najwyższy możliwy wynik to 300 punktów, czyli gra perfekcyjna: 12 strike’ów z rzędu.
Linia faulu
Linia faulu oddziela rozbieg, po którym się idzie, od toru. Faul ma miejsce, gdy jakakolwiek część ciała znajdzie się na linii faulu lub za nią i dotknie toru, wyposażenia lub budynku w trakcie rzutu lub po nim. Wiele kręgielni korzysta w tym celu z automatycznego czujnika faulu; w zawodach faul może też odgwizdać sędzia.
- Rzut z faulem liczy się jako rzut, ale żaden z przewróconych w nim kręgli nie jest zaliczany.
- Przy faulu w pierwszym rzucie kręgle ustawia się ponownie, a drugi rzut wykonuje się do pełnego ustawienia. Jeśli padną wszystkie, liczy się to jako spare.
- Przy faulu w drugim rzucie liczą się tylko kręgle z pierwszego rzutu.
Co jest prawidłowym rzutem
Rzut jest prawidłowy, gdy kula opuszcza dłoń i przekracza linię faulu, wtaczając się na tor. Jeśli kula wyślizgnie się z dłoni i zostanie na rozbiegu, nie przekroczyła linii faulu i nie liczy się jako rzut.
Przepisy nie narzucają sposobu trzymania kuli. Gra jedną czy dwiema rękami, z hookiem czy bez – to wybór gracza.
Które kręgle się liczą

- Kręgle liczą się jako przewrócone, gdy przewróci je kula lub inne kręgle – także te, które odbiją się od bocznych ścianek lub tylnej osłony.
- Kręgiel, który się chwieje, ale nie upada, liczy się jako stojący. To samo dotyczy kręgla, który zostanie odrzucony i ponownie stanie pionowo na torze.
- Kręgle nie liczą się, jeśli kula opuści tor, zanim do nich dotrze, na przykład po wtoczeniu się do rynny. Rzut i tak się liczy, a kręgle zostają tak, jak stały.
Dead ball: kiedy rzut się powtarza
W niektórych sytuacjach rzut zostaje uznany za dead ball (rzut nieważny). Nie liczy się, kręgle ustawia się tak, jak stały wcześniej, a rzut wykonuje się ponownie. Typowe przykłady:
- w ustawieniu brakowało jednego lub kilku kręgli, co zostało zgłoszone od razu po rzucie
- kręgiel poruszył się lub przewrócił, zanim kula do niego dotarła, na przykład z powodu maszyny ustawiającej kręgle
- ktoś rzucił na niewłaściwym torze lub poza kolejnością
- gracz został fizycznie zakłócony podczas rzutu albo kula uderzyła w przedmiot leżący na torze
Savoir-vivre na rozbiegu
Poza zasadami liczenia punktów istnieje kilka zwyczajów, na których polegają wszyscy w kręgielni. Na sąsiednich torach na rozbiegu powinien w danej chwili stać tylko jeden gracz: jeśli gracz obok już podchodzi do rzutu, należy poczekać, aż wypuści kulę. Warto zostawać za linią faulu, nie wnosić jedzenia ani napojów na rozbieg i być gotowym, gdy przychodzi kolej. Więcej na ten temat w naszym artykule o etykiecie w bowlingu.
Ściąga
| Zasada | W skrócie |
|---|---|
| Ramki w grze | 10 |
| Rzuty w ramce | 2, w 10. ramce do 3 |
| Strike | Wszystkie 10 kręgli pierwszym rzutem: 10 + dwa następne rzuty |
| Spare | Wszystkie pozostałe kręgle drugim rzutem: 10 + następny rzut |
| Faul | Dotknięcie toru za linią faulu: kręgle z tego rzutu się nie liczą |
| Dead ball | Rzut się nie liczy, kręgle ustawia się ponownie, rzut powtarza się |
| Gra perfekcyjna | 300 punktów (12 strike’ów z rzędu) |
Co jest potrzebne na pierwszą grę
Kręgielnie udostępniają kule i wymagają butów do bowlingu: obuwie uliczne nie jest dozwolone na rozbiegu. Buty z wypożyczalni są dostępne przy ladzie. Przy regularnej grze własna para daje ślizg, na którym można polegać. Buty do bowlingu BOWLIO są wykonane z prawdziwej skóry – zarówno cholewka, jak i podeszwa – i mają podeszwę ślizgową pod oboma butami, dzięki czemu nadają się dla graczy leworęcznych i praworęcznych.
Na początek nasz poradnik dla początkujących omawia sprzęt i technikę, a artykuł o tym, jak liczy się punkty, pomaga śledzić postępy z gry na grę.