Etykieta w bowlingu: 10 zasad na torze
Uprzejmość wobec sąsiednich torów, linia faulu, buty do bowlingu i kule kręgielni: dziesięć zasad etykiety, dzięki którym gra jest bezpieczna i płynna dla wszystkich – wraz z wyjaśnieniem, dlaczego mają znaczenie.
Etykieta w bowlingu: dlaczego ma znaczenie
Etykieta w bowlingu to kilka prostych zwyczajów, dzięki którym gra przebiega bezpiecznie i płynnie, gdy wiele osób korzysta z torów obok siebie. Amerykański związek bowlingowy USBC ujmuje to krótko: szacunek wobec innych graczy, obiektu i samej gry. Dziesięć poniższych zasad pokazuje, co to oznacza w praktyce – przydają się przy pierwszej wizycie i jako przypomnienie przed wieczorem ligowym.
1. Uprzejmość wobec sąsiednich torów
Uprzejmość wobec sąsiednich torów to najbardziej znana zasada etykiety w bowlingu. Dotyczy graczy na torach bezpośrednio po lewej i po prawej stronie.
- Jeśli gracze na sąsiednich torach podchodzą do rzutu w tym samym momencie, pierwszy rzuca ten, kto pierwszy stanął na rozbiegu.
- Jeśli nie wiadomo, kto był pierwszy, pierwszeństwo ma gracz po prawej stronie.
- Gracz, który stoi już w pozycji wyjściowej, powinien po prostu rzucać, zamiast czekać.
- Po rzucie należy zejść z rozbiegu, aby następny gracz miał miejsce.
Kilka sekund cierpliwości pozwala każdemu skupić się na własnym rzucie. Same zasady gry wyjaśnia artykuł Zasady bowlingu w prostych słowach.
2. Cudza kula tylko za zgodą
Własne kule do bowlingu są nawiercane pod dłoń jednego gracza i dobierane pod kątem wagi oraz zachowania na torze. Nie należy używać kuli innego gracza bez jego zgody.

Kule kręgielni – udostępniane przez obiekt – są dla wszystkich gości. Jeśli kula leży obok czyjejś torby lub ręcznika, najpewniej jest to kula prywatna. W razie wątpliwości warto zapytać.
3. Nie przekraczać linii faulu

Linia faulu wyznacza koniec rozbiegu i początek toru. Według przepisów USBC faul następuje wtedy, gdy część ciała gracza w trakcie rzutu lub po nim dotknie toru albo czegokolwiek za linią. Rzut się liczy, ale strącone kręgle – nie. W wielu kręgielniach faule wykrywa automatyczny czujnik.
Jest też powód praktyczny: tor za linią faulu jest naoliwiony. Olej na podeszwach sprawia, że rozbieg staje się śliski – dla samego gracza i dla wszystkich, którzy rzucają po nim.
4. Gotowość, gdy przychodzi kolej
Gra przebiega najpłynniej, gdy każdy jest gotowy:
- Kula powinna czekać gotowa na podajniku.
- Przed rzutem trzeba poczekać, aż maszyna ustawiająca kręgle zakończy cykl, a belka zgarniająca się podniesie.
- Nie warto zbyt długo celować ani ustawiać się na rozbiegu.
Ma to największe znaczenie w tłoczne wieczory, gdy inne grupy czekają na wolny tor. Osobom, które dopiero zaczynają, podstawy – od wyboru kuli po liczenie punktów – przybliża nasz poradnik bowlingu dla początkujących.
5. Jedzenie i napoje z dala od rozbiegu
Rozbieg – strefa, w której gracz podchodzi do rzutu i wypuszcza kulę – musi pozostać czysty i suchy. Mokre lub lepkie miejsce pod stopą ślizgową może gwałtownie zatrzymać ślizg.
- Jedzenie i napoje zostawia się przy stolikach w strefie wypoczynku.
- Jeśli coś się rozleje na rozbiegu lub obok niego, należy powiadomić obsługę, aby mogła to posprzątać.
- Po jedzeniu warto umyć ręce – tłuste palce pogarszają chwyt.
6. Buty do bowlingu – i tylko w strefie gry
Kręgielnie proszą o zmianę obuwia na buty do bowlingu i o to, by buty uliczne nie trafiały na przejścia. Buty do bowlingu mają podeszwę ślizgową, dzięki której stopa ślizgowa sunie aż do wypuszczenia kuli. W butach wyczynowych znajduje się ona tylko pod jednym butem – lewym u praworęcznych, prawym u leworęcznych – a pod drugim jest gumowa podeszwa antypoślizgowa; buty z wypożyczalni mają zwykle podeszwę ślizgową pod oboma butami.
Piasek i wilgoć zmieniają to, jak podeszwa się ślizga. Opuszczając strefę torów w butach do bowlingu, warto używać nakładek na buty i nie wychodzić w nich na zewnątrz ani na mokrą podłogę.
Pomaga tu także własna para, bo dobrze wiadomo, jak się ślizga. Buty do bowlingu BOWLIO mają cholewkę z prawdziwej skóry i pełną skórzaną podeszwę pod oboma butami, dlatego nadają się zarówno dla graczy leworęcznych, jak i praworęcznych; więcej na ten temat w artykule Dlaczego własne buty do bowlingu robią różnicę.
7. Nie rzucać kuli z wysoka
Lofting oznacza rzucenie kuli tak, że ląduje z hukiem kilka stóp dalej na torze, zamiast zsunąć się z dłoni tuż za linią faulu. Jest to głośne i rozprasza innych, a na drewnianych torach tak rzucona kula może zostawić wgniecenia – dlatego wiele kręgielni prosi, by tego unikać.
Kontrolowane wypuszczenie kładzie kulę płynnie tuż za linią faulu. Jeśli kula wciąż ląduje za późno, warto poprosić obsługę lub trenera o sprawdzenie jej wagi i dopasowania.
8. Szacunek dla sprzętu
Z kul kręgielni, butów z wypożyczalni, podajników i torów korzystają wszyscy goście:
- Nie kopać, nie upuszczać i nie rzucać kulą ze złości.
- Nie siadać ani nie stawać na podajniku kul.
- Problemy, takie jak zablokowane kręgle czy zacięty podajnik, zgłaszać obsłudze zamiast naprawiać je samodzielnie.
9. Radość na własnym torze
Doping jest częścią bowlingu. Warto przy tym zachować takt:
- Przybicie piątki i okrzyk po strike’u to część zabawy – świętowanie powinno jednak pozostać na własnym torze.
- Graczowi, który jest gotowy do rzutu na sąsiednim torze, należy się spokój, by mógł rzucić bez rozpraszania.
- Obraźliwe słowa i gesty są nie na miejscu, a przegraną warto przyjąć z klasą.
10. Porządek na koniec gry
Po skończonej grze tor najlepiej zostawić w takim stanie, w jakim samemu chciałoby się go zastać:
- Odłożyć kule kręgielni na stojak.
- Oddać buty z wypożyczalni w recepcji.
- Wyrzucić kubki, opakowania i serwetki.
W skrócie: 10 zasad etykiety w bowlingu
| # | Zasada | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| 1 | Uprzejmość wobec sąsiednich torów | Każdy może skupić się na swoim rzucie |
| 2 | Cudza kula tylko za zgodą | Prywatne kule są dopasowane do jednego gracza |
| 3 | Nie przekraczać linii faulu | Przepisy i bezpieczeństwo |
| 4 | Gotowość, gdy przychodzi kolej | Gra toczy się płynnie |
| 5 | Bez jedzenia i napojów na rozbiegu | Rozbieg pozostaje suchy i bezpieczny |
| 6 | Buty do bowlingu tylko w strefie gry | Chroni ślizg |
| 7 | Nie rzucać kuli z wysoka | Chroni tor |
| 8 | Szacunek dla sprzętu | Wszystko działa dla wszystkich |
| 9 | Radość na własnym torze | Nikt inny nie jest rozpraszany |
| 10 | Porządek na koniec gry | Uprzejmość wobec następnej grupy |
Dobra etykieta w skrócie
Etykieta w bowlingu nie polega na formalnościach. Chodzi o to, by dzielić tory z innymi z wzajemnym szacunkiem, tak aby każda grupa mogła cieszyć się grą. Przestrzeganie tych dziesięciu zasad sprawdzi się zarówno przy pierwszej wizycie, jak i w lidze. Na początek dobrą lekturą jest nasz poradnik dla początkujących.