Luật bowling giải thích đơn giản

Luật bowling tóm tắt

Luật bowling cơ bản gói gọn trong một trang. Một ván có 10 frame. Trong mỗi frame, bạn có tối đa hai lượt ném để làm đổ cả 10 ki. Strike và spare được cộng điểm thưởng, phạm lỗi khiến bạn mất số ki của lượt ném đó, và frame thứ 10 có thể cho bạn thêm một lượt ném thứ ba. Hướng dẫn này giải thích từng quy định bằng ngôn ngữ dễ hiểu, dựa trên luật thi đấu chính thức được áp dụng trong các giải league và giải đấu.

Làn bowling và các con ki

Làn bowling dài 60 feet (khoảng 18,3 m) tính từ vạch phạm lỗi đến tâm ki đầu. Ở cuối làn, 10 con ki đứng thành bốn hàng, tạo thành một tam giác đều:

• Hàng 1 (gần bạn nhất): ki số 1, còn gọi là ki đầu (headpin)
• Hàng 2: ki số 2 và 3
• Hàng 3: ki số 4, 5 và 6
• Hàng 4 (hàng sau): ki số 7, 8, 9 và 10

Các con ki được đánh số theo từng hàng từ trước ra sau và, trong mỗi hàng, từ trái sang phải khi bạn nhìn dọc theo làn. Những con số này quan trọng khi người chơi nói về spare và split, ví dụ ki số 10 hay split 7-10.

Strike, spare và open frame

Strike

Strike nghĩa là cả 10 ki đổ ngay ở lượt ném đầu tiên của một frame. Strike được ghi bằng dấu “X”. Một strike được tính 10 điểm cộng số ki bạn làm đổ trong hai lượt ném tiếp theo.

Spare

Spare nghĩa là bạn làm đổ tất cả số ki còn lại ở lượt ném thứ hai. Spare được ghi bằng dấu “/”. Một spare được tính 10 điểm cộng số ki của lượt ném tiếp theo.

Open frame

Nếu sau cả hai lượt ném vẫn còn ki đứng, frame đó là open frame. Frame được tính đúng bằng số ki bạn đã làm đổ, không có điểm thưởng. Cách cộng điểm thưởng trên bảng điểm được trình bày từng bước trong hướng dẫn cách tính điểm bowling của chúng tôi.

Frame thứ 10

Frame cuối cùng có quy định riêng, để một cú strike hay spare ở cuối ván vẫn nhận được điểm thưởng:

• Strike ở frame thứ 10: bạn ném thêm hai quả (tổng cộng ba quả)
• Spare ở frame thứ 10: bạn ném thêm một quả (tổng cộng ba quả)
• Open ở frame thứ 10: ván đấu kết thúc sau hai quả

Điểm cao nhất có thể đạt là 300, ván đấu hoàn hảo: 12 strike liên tiếp.

Vạch phạm lỗi

Vạch phạm lỗi ngăn cách đường chạy đà, nơi bạn bước đi, với mặt làn. Phạm lỗi xảy ra khi bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể bạn chạm lên hoặc vượt qua vạch phạm lỗi và chạm vào làn, thiết bị hoặc công trình trong hoặc sau khi ném bóng. Nhiều trung tâm bowling dùng thiết bị tự động phát hiện phạm lỗi; trong thi đấu, trọng tài phạm lỗi cũng có thể thổi phạt.

• Lượt ném phạm lỗi vẫn được tính là một lượt ném, nhưng không con ki nào bị đổ trong lượt đó được tính điểm.
• Nếu bạn phạm lỗi ở quả đầu tiên, các con ki được dựng lại và bạn ném quả thứ hai vào đủ bộ ki. Nếu làm đổ hết, lượt đó được tính là spare.
• Nếu bạn phạm lỗi ở quả thứ hai, chỉ số ki của quả đầu tiên được tính.

Thế nào là một lượt ném hợp lệ

Một lượt ném hợp lệ khi bóng rời tay bạn và vượt qua vạch phạm lỗi vào mặt làn. Nếu bóng tuột khỏi tay và nằm lại trên đường chạy đà, bóng chưa vượt qua vạch phạm lỗi và không được tính là một lượt ném.

Luật không quy định cách cầm bóng. Ném bằng một tay hay hai tay, có đi cong hay không, là lựa chọn của bạn.

Những con ki nào được tính

• Ki được tính là đổ khi bị bóng hoặc ki khác làm đổ – kể cả những con ki bật lại từ vách ngăn hai bên hoặc tấm đệm phía sau.
• Một con ki lắc lư nhưng vẫn đứng được tính là còn đứng. Điều này cũng áp dụng cho con ki bị hất văng rồi lại đứng trên làn.
• Ki không được tính nếu bóng rời khỏi làn trước khi tới cụm ki, ví dụ sau khi lăn vào rãnh. Lượt ném đó vẫn được tính, các con ki giữ nguyên như cũ.

Dead ball: khi lượt ném được thực hiện lại

Trong một số tình huống, lượt ném bị tuyên bố là dead ball (bóng không hợp lệ). Lượt ném đó không được tính, các con ki được dựng lại như trước, và bạn ném lại. Các trường hợp điển hình:

• một hoặc nhiều con ki bị thiếu khi xếp ki, và điều này được chỉ ra ngay sau lượt ném
• một con ki di chuyển hoặc đổ trước khi bóng tới, ví dụ do máy xếp ki
• có người ném nhầm làn hoặc ném sai lượt
• bạn bị cản trở về mặt thể chất trong khi ném, hoặc bóng va vào một vật trên làn

Quy tắc ứng xử trên đường chạy đà

Ngoài luật tính điểm, còn có vài thói quen mà mọi người trong trung tâm bowling đều trông đợi. Trên các làn cạnh nhau, mỗi lúc chỉ nên có một người đứng trên đường chạy đà: nếu người bên cạnh đã bước lên, hãy chờ đến khi họ ném xong. Hãy đứng sau vạch phạm lỗi, không mang đồ ăn thức uống lên đường chạy đà và sẵn sàng khi đến lượt mình. Xem thêm trong bài viết của chúng tôi về quy tắc ứng xử khi chơi bowling.

Bảng tóm tắt nhanh

Bạn cần gì cho ván đấu đầu tiên

Các trung tâm bowling có sẵn bóng dùng chung và yêu cầu mang giày bowling: giày đi đường không được phép lên đường chạy đà. Giày thuê có sẵn tại quầy. Nếu bạn chơi bowling thường xuyên, đôi giày của riêng bạn mang lại cú trượt bạn có thể tin cậy. Giày bowling BOWLIO được làm từ da thật, cả thân giày lẫn đế, và có đế trượt ở cả hai chiếc giày, nên phù hợp cho cả người thuận tay trái và tay phải.

Nếu bạn mới bắt đầu, hướng dẫn cho người mới của chúng tôi trình bày về trang bị và kỹ thuật, còn bài cách tính điểm giúp bạn theo dõi sự tiến bộ qua từng ván.