Kula reaktywna czy plastikowa: którą kulę do bowlingu wybrać?
Czym różnią się kule do bowlingu z żywicy reaktywnej i z poliestru (plastikowe), której używać do strike’ów, a której do spare’ów, i co ma sens jako pierwsza kula.
Tina Mendo
Kula reaktywna czy plastikowa: krótka odpowiedź
Kula do bowlingu z żywicy reaktywnej wytwarza więcej tarcia z torem i może skręcać w pocket – to typowy wybór do pierwszego rzutu w ramce, gdy gra się hookiem. Kula poliestrowa, zwykle nazywana po prostu plastikową, wytwarza znacznie mniej tarcia i toczy się prościej – dlatego jest typowym wyborem do spare’ów i częstą pierwszą kulą początkujących. Wielu regularnie grających ma obie: kulę reaktywną do strike’ów i plastikową do spare’ów.
Różnica tkwi w powłoce (coverstock), czyli zewnętrznej warstwie kuli, która styka się z torem. Na reakcję wpływają też rdzeń, powierzchnia, wiercenie, wypuszczenie kuli i wzór olejowania. Szerszy obraz daje nasz poradnik o powłokach kul do bowlingu.
Jak działa żywica reaktywna
Kule poliestrowe są w użyciu od 1959 roku; powłoki uretanowe pojawiły się na początku lat 80. Żywica reaktywna weszła na rynek na początku lat 90.: dodatki w powłoce uretanowej tworzą mikroskopijne pory wchłaniające olej, które zwiększają przyczepność powłoki do toru. Badania USBC wykazały, że powierzchnia powłoki i tarcie między kulą a torem należą do najważniejszych czynników wpływających na ruch kuli.
W praktyce kula reaktywna przesuwa się przez olej w przedniej części toru i skręca, gdy dociera do suchszej końcówki. Jak wcześnie i jak mocno to robi, zależy od składu powłoki, powierzchni, rdzenia, układu wiercenia, prędkości i rotacji oraz wzoru olejowania.
Dlaczego kule plastikowe toczą się prościej
Powłoka poliestrowa wytwarza z torem znacznie mniej tarcia niż żywica reaktywna. Nawet przy pewnej rotacji kula plastikowa skręca więc niewiele i trzyma swoją linię. Właśnie tego potrzeba w dwóch sytuacjach: przy spare’ach oraz na bardzo suchych torach, na których kula reaktywna skręcałaby za mocno.
Prościej nie znaczy automatycznie. Kula plastikowa nadal leci tam, gdzie się ją rzuci; kierunek, prędkość i powtarzalne wypuszczenie pozostają zadaniem gracza.
Kula do strike’ów: reaktywna
Przy grze hookiem kula reaktywna pomaga trafić w pocket pod lepszym kątem. Większy hook nie jest jednak automatycznie lepszy: kula, która skręca za mocno lub za wcześnie, mija pocket równie łatwo jak kula, która skręca za słabo. Warto wybrać kulę, nad której reakcją da się zapanować na torach, na których zwykle się gra. Czy lepszy jest hook, czy prosty rzut, wyjaśnia nasz poradnik hook czy prosty rzut.
Kula do spare’ów: plastikowa
Plastik jest popularny przy spare’ach – zwłaszcza przy pojedynczych kręglach, takich jak nr 10 czy nr 7 – ponieważ pozwala rzucić prostą linię w poprzek toru, bez uwzględniania hooka. Tarcie toru wpływa też na kulę plastikową znacznie słabiej, więc linia na spare’a pozostaje stabilniejsza, gdy tor zmienia się w trakcie sesji.
Osobna kula do spare’ów nie jest obowiązkowa. Niektórzy gracze rzucają kulą reaktywną na spare’y z mniejszą rotacją. Warto sprawdzić, która metoda sprawdza się na torach, na których się gra.
Co kupić na początek?
Na początku, przy rzucaniu kuli raczej prosto, rozsądną pierwszą kulą jest kula plastikowa nawiercona pod własną dłoń. Później można jej nadal używać jako kuli do spare’ów. Przy nauce hooka lepszym startem może być kula reaktywna o kontrolowanej reakcji. W obu przypadkach dopasowanie i waga są ważniejsze niż powłoka – kulę najlepiej nawiercić w pro shopie, a o wadze przeczytać w naszym poradniku jak dobrać odpowiednią wagę kuli.
Nie trzeba kupować obu naraz. Drugą kulę warto dokupić, gdy pojawi się konkretna potrzeba – na przykład gdy kula reaktywna przy spare’ach skręca obok narożnych kręgli.
Drugim elementem wyposażenia, który od początku robi różnicę, są własne buty, ponieważ równomierny ślizg jest podstawą powtarzalnego rzutu. Buty do bowlingu BOWLIO mają pełną skórzaną podeszwę pod oboma butami, dzięki czemu nadają się dla graczy leworęcznych i praworęcznych, od początkujących po profesjonalistów.
Porównanie w skrócie
| Sytuacja | Typowy wybór | Dlaczego |
|---|---|---|
| Pierwszy rzut w ramce, hook | Żywica reaktywna | Więcej tarcia, lepszy kąt wejścia w pocket |
| Spare’y na pojedyncze kręgle, spare’y w poprzek toru | Poliester (plastik) | Prosta, przewidywalna linia |
| Bardzo suche tory | Poliester lub kula o łagodnej reakcji | Mocna kula reaktywna skręcałaby za bardzo |
| Początki, prosty rzut | Poliester | Prosta linia podczas nauki; później przydatna jako kula do spare’ów |
Pielęgnacja
Powłoki reaktywne wchłaniają olej, a to z czasem zmienia ich reakcję. Po grze kulę warto czyścić odpowiednim środkiem, zgodnie z zaleceniami producenta. Więcej na ten temat w naszych poradnikach o czyszczeniu kuli do bowlingu oraz szlifowaniu i polerowaniu.
Warto przeczytać: Jak wybrać pierwszą kulę do bowlingu · Rdzenie symetryczne i asymetryczne · Kąty przy zbijaniu spare’ów