Vì sao ki bowling đổ khác nhau: giải thích pin action

Vì sao ki bowling đổ theo những cách khác nhau

Hai cú ném có thể trông như vào pocket ở cùng một điểm nhưng vẫn cho kết quả hoàn toàn khác nhau: một cú strike, một cú chỉ còn trơ lại ki số 10. Lý do nằm ở pin action – phản ứng dây chuyền của các con ki. Bản thân quả bóng chỉ chạm vào vài con ki; số còn lại đổ vì ki va vào ki. Chuỗi phản ứng đó diễn ra thế nào phụ thuộc vào việc bóng đi vào cụm ki ở đâu, theo góc nào và với bao nhiêu năng lượng. Khi đã hiểu điều này, những con ki còn đứng sẽ bắt đầu cho bạn biết chuyện gì đã xảy ra.

Cách đánh số ki

Để đọc được pin action, bạn cần biết số của từng con ki. Mười con ki đứng thành bốn hàng, được đánh số từ trước ra sau và từ trái sang phải khi bạn nhìn dọc theo đường lane:

• Hàng 1 (phía trước): ki số 1, còn gọi là ki đầu (headpin)
• Hàng 2: ki số 2 (trái) và ki số 3 (phải)
• Hàng 3: ki số 4, ki số 5 (giữa) và ki số 6
• Hàng 4 (phía sau): ki số 7 (góc trái), ki số 8, ki số 9 và ki số 10 (góc phải)

Các con ki đứng cách nhau 12 inch (30,48 cm), tính từ tâm đến tâm. Pocket là khe giữa ki số 1 và ki số 3 với người thuận tay phải, và giữa ki số 1 và ki số 2 với người thuận tay trái. Các ví dụ dưới đây mô tả cho người thuận tay phải; với người thuận tay trái, mọi thứ được lật ngược lại.

Vật lý của pin action

Một quả bóng bowling có thể nặng tối đa 16 pound (7,26 kg). Mỗi con ki nặng từ 3 pound 6 ounce đến 3 pound 10 ounce (khoảng 1,53 đến 1,64 kg). Như vậy, quả bóng nặng gấp nhiều lần một con ki, nhưng vẫn không thể tự mình làm đổ cả mười con ki.

Trong một cú strike vào pocket lý tưởng, bóng của người thuận tay phải chỉ chạm bốn con ki: số 1, 3, 5 và 9. Sáu con còn lại đổ nhờ pin action: ki đầu làm đổ ki số 2, ki số 2 làm đổ ki số 4, ki số 4 làm đổ ki số 7; ở bên phải, ki số 3 làm đổ ki số 6 và ki số 6 làm đổ ki số 10; ki số 5 làm đổ ki số 8. Quả bóng khởi đầu chuỗi phản ứng, các con ki hoàn tất nó.

Độ lệch hướng và lực xuyên

Mỗi lần va vào một con ki, bóng mất đi năng lượng và bị đẩy lệch khỏi đường đi. Hiện tượng này gọi là độ lệch hướng (deflection). Đặc tính ngược lại – bóng giữ được đường đi khi xuyên qua cụm ki – thường được gọi là lực xuyên (drive). Nếu bóng bị lệch quá nhiều, nó sẽ đi ngang qua ki số 5 hoặc chạm vào ki số 5 quá yếu, và sẽ có ki còn đứng lại.

Những yếu tố giúp bóng giữ đường đi:

• Góc vào – góc vào pocket càng lớn, ki đổ càng tốt. Một nghiên cứu của USBC về khả năng làm đổ ki cho thấy góc vào khoảng 6 độ là lý tưởng.
• Trọng lượng bóng – trong cùng nghiên cứu đó, bóng nặng hơn nhìn chung cho khả năng strike cao hơn. Hướng dẫn của chúng tôi giải thích cách chọn trọng lượng bóng phù hợp với lối chơi của bạn.
• Điểm vào pocket – nghiên cứu xác định tấm ván số 17,5 là điểm vào lý tưởng.

Ki messenger

Messenger là một con ki di chuyển ngang qua khu đặt ki và làm đổ những con ki khác, giúp hoàn tất một cú strike hoặc phá một thế split. Ví dụ, một con ki từ phía bên trái có thể trượt ngang qua khu đặt ki và làm đổ ki số 10. Messenger trông giống như may mắn, nhưng chúng tuân theo cùng một quy luật vật lý như mọi con ki khác: chúng phụ thuộc vào góc và năng lượng khi bóng vào pocket.

Chạm mỏng và chạm dày

Điểm bóng gặp ki đầu quyết định hướng đổ của các con ki:

• Chạm mỏng (light hit): bóng chỉ sượt mỏng vào ki đầu và chạm ki số 3 lệch sang bên hơn. Khi chạm mỏng, ki số 6 thường rơi vào rãnh bên phải và bóng rời khu đặt ki ở phía bên phải ki số 9.
• Chạm dày (high hit): bóng chạm vào ki đầu quá nhiều. Ki đầu lao vào ki số 5, ki số 6 có thể đổ thẳng ra sau và đi qua phía bên trái ki số 10 mà không chạm vào nó.

Để tìm hiểu thêm về cách đưa bóng vào đúng điểm, hãy đọc hướng dẫn vào pocket strike ổn định của chúng tôi.

Ki số 10: flat hay ringing

Ki số 10 đứng một mình là thế ki còn lại phổ biến nhất với người thuận tay phải. Nó có hai dạng, và mỗi dạng mang ý nghĩa khác nhau:

• Flat 10: ki số 6 đổ yếu vào rãnh phía trước ki số 10 mà không chạm vào nó. Điều này thường cho thấy cú chạm yếu hoặc mỏng: góc chưa đủ, độ lệch hướng quá lớn, hoặc bóng trượt quá lâu và không kịp đổi hướng ở đoạn cuối.
• Ringing 10: ki số 6 bay vòng qua ki số 10 và trượt khỏi nó. Dạng này trông mạnh hơn và thường xuất phát từ một cú vào mạnh, dày hơn, khi ki số 3 sượt vào ki số 6 và đẩy nó bay qua ki số 10.

Vì vậy, cùng một thế ki còn lại có thể đòi hỏi những cách điều chỉnh trái ngược nhau. Hãy quan sát ki số 6 trước khi thay đổi bất cứ điều gì.

Đọc những con ki còn lại

Một cú ném đơn lẻ nói lên rất ít. Xu hướng qua nhiều frame cho bạn biết nhiều hơn:

• Ki số 10 còn lại hết lần này đến lần khác: hãy xem đó là flat hay ringing (xem ở trên).
• Ki số 5 còn đứng: thường là cú vào pocket quá mỏng – bóng không còn đủ góc hoặc năng lượng để làm đổ ki số 5.
• Bucket (2-4-5-8): bóng thường mất năng lượng quá sớm và đã lăn yếu đi trước khi tới cụm ki.

Điều chỉnh theo những gì bạn thấy

Nguyên tắc cơ bản khi điều chỉnh là di chuyển theo hướng bóng bị trượt, trong khi vẫn giữ nguyên mục tiêu trên lane. Nếu bóng chạm mỏng (trượt sang phải), hãy dịch chân sang phải; nếu chạm dày (trượt sang trái), hãy dịch sang trái. Để thay đổi góc nhiều hơn, nhiều huấn luyện viên dùng quy tắc 2 và 1: cứ dịch chân hai tấm ván thì dịch mục tiêu một tấm ván theo cùng hướng.

Điều chỉnh chỉ có hiệu quả khi phần còn lại của cú ném được lặp lại như cũ. Điều đó bao gồm cả cú trượt của bạn: giày thuê có thể trượt khá khác nhau giữa đôi này với đôi khác, và điểm thả bóng của bạn cũng thay đổi theo. Đôi giày bowling của riêng bạn mang lại cú trượt quen thuộc mà bạn có thể tin cậy. Giày BOWLIO được làm từ da thật, cả thân giày lẫn đế, và có đế trượt ở cả hai chiếc giày, nên phù hợp cho cả người thuận tay trái và tay phải.

Để pin action làm việc cho bạn

Pin action tuân theo vật lý, không phải may mắn. Quả bóng chỉ khởi đầu quá trình; các con ki hoàn tất nó. Hãy vào pocket với góc tốt và đủ năng lượng, đọc những gì ki số 6 và các con ki còn lại cho bạn biết, và điều chỉnh từng yếu tố một.