Kỹ thuật thả bóng bowling: từ người mới đến chuyên nghiệp
Giải thích năm kỹ thuật thả bóng bowling – bóng thẳng, hook thông thường, xách vali, spinner và hai tay – cùng tư thế bàn tay, đường đi của bóng và khi nào mỗi kỹ thuật phù hợp.
Tina Mendo
Cú thả bóng (release) là khoảnh khắc ngón cái và các ngón tay rời khỏi quả bóng. Bước chạy đà và cú vung tay đều dẫn đến khoảnh khắc này, và cú thả bóng quyết định quả bóng lăn như thế nào: tốc độ, trục xoay và số vòng quay. Hướng dẫn này giải thích năm kỹ thuật thả bóng bowling – từ bóng thẳng cho người mới đến lối ném hai tay của các vận động viên chuyên nghiệp – và khi nào mỗi kỹ thuật phù hợp.
Trước khi luyện cú thả bóng, hãy đảm bảo bước chân khi chạy đà của bạn ổn định. Một cú thả bóng tốt cần một bước chạy đà có thể lặp lại.
1. Thả bóng thẳng
Với cú thả bóng thẳng, bàn tay luôn ở phía sau quả bóng trong suốt cú vung tay, và bóng lăn về phía mục tiêu mà hầu như không có đường cong.
Tư thế bàn tay
- Lòng bàn tay hướng về phía các ki khi thả bóng.
- Ngón cái hướng lên trên.
- Cổ tay giữ chắc, không xoay.
- Các ngón tay rời bóng theo đường thẳng, không có chuyển động sang ngang.
Đường đi của bóng và cách sử dụng
Bóng đi theo một đường thẳng, nên cú thả bóng này dễ lặp lại. Đây là điểm khởi đầu tự nhiên cho người mới chơi, và nhiều người chơi có kinh nghiệm cũng ném thẳng hơn khi đánh spare một ki, đặc biệt là các ki ở góc. Nên tiếp tục ném bóng thẳng hay học ném bóng xoáy (hook) được giải thích trong bài so sánh bóng hook và bóng thẳng.
2. Thả bóng hook thông thường
Cú hook một tay thông thường là kiểu thả bóng mà phần lớn người chơi giải đấu hướng tới. Bóng trước tiên trượt qua lớp dầu ở phần đầu lane, sau đó bắt đầu đổi hướng và đi vào pocket theo một góc.
Tư thế bàn tay
- Bàn tay ở phía sau quả bóng khi vung xuống.
- Ngón cái rời bóng trước.
- Sau đó ngón giữa và ngón áp út nâng bóng lên và xoay nhẹ bóng sang một bên khi rời khỏi bóng.
- Cổ tay giữ chắc trong vùng thả bóng.
Vị trí cổ tay
Cổ tay gập vào trong (cupped) thường tạo ra nhiều vòng quay và khả năng đổi hướng lớn hơn, cổ tay thẳng tạo ra đường hook vừa phải, còn cổ tay gập ra sau tạo ra ít vòng xoay hơn. Sự khác biệt được giải thích trong bài viết về vị trí cổ tay trong bowling. Nếu bạn khó giữ cổ tay ổn định, dụng cụ hỗ trợ cổ tay có thể giúp ích.
Động tác của các ngón tay
Sau khi ngón cái rời bóng, các ngón tay nâng xuyên qua quả bóng. Nhiều huấn luyện viên so sánh động tác này với việc xoay tay nắm cửa. Cầm bóng thả lỏng giúp bóng rời khỏi các ngón tay một cách gọn gàng.
3. Thả bóng kiểu xách vali (suitcase)
Cái tên mô tả tư thế bàn tay: khi thả bóng, bàn tay nằm ở bên cạnh quả bóng, như đang xách một chiếc vali. Với người thuận tay phải, ngón cái ở khoảng vị trí 9 giờ và các ngón tay ở khoảng 3 giờ; với người thuận tay trái thì ngược lại.
Đường đi của bóng và cách sử dụng
Vì bàn tay đã ở bên cạnh quả bóng, bạn không cần chủ động xoay tay khi thả bóng. Bóng lăn theo một đường cong nhẹ và đều. Vì vậy, kiểu thả bóng xách vali là một bước trung gian hữu ích giữa bóng thẳng và cú hook đầy đủ.
4. Thả bóng kiểu spinner hay trực thăng
Với kiểu thả bóng spinner, còn gọi là kiểu trực thăng hoặc kiểu UFO, quả bóng xoay quanh một trục gần như thẳng đứng, giống như con quay. Lối chơi này phổ biến ở một số nơi tại châu Á, đặc biệt là Đài Loan, và thường được ném bằng bóng nhựa nhẹ hơn.
Đường đi của bóng và cách sử dụng
Bóng đi khá thẳng và ít đổi hướng. Người ném spinner có thể đạt số vòng quay cao, nhưng vì trục xoay dựng đứng nên phần lớn vòng xoay đó không chuyển thành độ hook. Lối chơi này chủ yếu được dùng trên điều kiện lane khô hoặc phẳng và hiếm khi được dạy bên ngoài châu Á.
5. Thả bóng hai tay
Với lối ném hai tay, người chơi chỉ đưa hai ngón của tay ném vào bóng và không đưa ngón cái vào. Tay còn lại đỡ bóng trong suốt cú vung và rời ra ngay trước khi thả bóng. Jason Belmonte đã làm lối ném này nổi tiếng khắp thế giới; Jesper Svensson và nhiều vận động viên chuyên nghiệp khác cũng ném bằng hai tay.
Đường đi của bóng và cách sử dụng
Vì tay thứ hai gánh một phần trọng lượng, người ném hai tay có thể tạo ra số vòng quay cao – cả Belmonte và Svensson đều được đo ở mức trên 500 vòng/phút. Lối ném này thay đổi toàn bộ động tác ném chứ không chỉ cú thả bóng, nên tốt nhất là học cùng huấn luyện viên. Đọc thêm trong bài chân dung Jason Belmonte và cuộc cách mạng ném hai tay.
Kỹ thuật thả bóng nào phù hợp với bạn
Không có một cú thả bóng tốt nhất cho tất cả. Lựa chọn của bạn phụ thuộc vào mục tiêu, thể trạng và thời gian bạn có thể dành cho việc luyện tập.
| Kiểu thả bóng | Độ hook | Cách dùng điển hình |
|---|---|---|
| Thẳng | ít | Người mới chơi, đánh spare |
| Xách vali | đường cong nhẹ | Chuyển từ bóng thẳng sang hook |
| Hook thông thường | vừa đến mạnh | Chơi giải đấu và thi đấu |
| Spinner | ít, xoay nhiều | Điều kiện lane khô hoặc phẳng |
| Hai tay | mạnh | Số vòng quay cao, có huấn luyện viên |
Một lộ trình phổ biến là bắt đầu với bóng thẳng, chuyển sang hook khi bước chạy đà đã ổn định và thử các lối ném khác sau đó. Dù chọn cách nào, sự ổn định đến từ việc lặp lại. Quay video cú thả bóng giúp bạn thấy điều gì thực sự xảy ra; hướng dẫn phân tích video của chúng tôi giải thích cách làm. Nếu bạn muốn bóng xoay nhiều hơn, hãy đọc cách tăng số vòng quay.
Đôi chân cũng quan trọng
Mọi cú thả bóng đều kết thúc bằng cú trượt ở bước cuối cùng. Một cú trượt có thể dự đoán được giúp bạn dễ dàng lặp lại cùng một cú thả bóng qua từng frame. Giày bowling BOWLIO có đế trượt bằng da thật ở cả hai chiếc giày, nên phù hợp cho người thuận tay trái và tay phải, từ người mới chơi đến vận động viên chuyên nghiệp.