Vị trí cổ tay trong bowling: gập vào trong, thẳng hay gãy
Cổ tay gập vào trong, thẳng hay gãy ảnh hưởng thế nào đến số vòng quay và đường hook, khi nào mỗi vị trí phù hợp, luật nói gì về dụng cụ hỗ trợ cổ tay và cách tìm vị trí phù hợp với lối chơi của bạn.
Vị trí cổ tay trong bowling – điều cổ tay bạn làm vào khoảnh khắc bóng rời tay – quyết định bóng nhận được bao nhiêu vòng quay, đổi hướng ra sao và cú thả bóng của bạn có dễ lặp lại hay không. Có ba vị trí cơ bản: gập vào trong (cupped), thẳng (flat) và gãy (broken). Mỗi vị trí có công dụng riêng, và hiểu rõ chúng giúp bạn có cách cụ thể để cải thiện cú thả bóng.
Ba vị trí cổ tay trong bowling
Cổ tay gập vào trong
Khi cổ tay gập vào trong, lòng bàn tay hơi cong về phía mặt trong cẳng tay, giống như đang bưng một bát súp. Các ngón tay ở phía sau và hơi dưới bóng lâu hơn, nên có thể tạo cho bóng nhiều vòng xoay hơn khi thả.
Cổ tay gập vào trong làm tăng số vòng quay, bóng bám lane sớm hơn và đi vào các ki với góc dốc hơn. Điều đó hữu ích trên lane có lượng dầu từ trung bình đến nhiều. Nhiều người chơi có số vòng quay cao, còn gọi là cranker, gập cổ tay vào trong. Cái giá phải trả: tư thế này đòi hỏi sức mạnh và khó giữ được ở mọi cú ném. Nếu cổ tay gập lúc bắt đầu nhưng mất đi khi thả bóng, kết quả là sự thiếu ổn định chứ không phải đường hook mạnh hơn.
Cổ tay thẳng
Cổ tay thẳng hay cổ tay chắc chắn là vị trí trung tính: bàn tay nằm phía sau bóng và cổ tay thẳng, không gập về trước cũng không gập ra sau. Vị trí này tạo ra phản ứng bóng mượt mà hơn, hữu ích khi bóng vốn đã đổi hướng gắt ở phần cuối lane.
Cổ tay thẳng dễ lặp lại hơn và cần ít sức hơn. Điều này quan trọng vì Hiệp hội Bowling Hoa Kỳ (USBC) khuyên chỉ nên luyện những mức vòng quay mà bạn có thể lặp lại và sử dụng được – một vị trí bạn giữ được ở mọi cú ném có giá trị hơn một vị trí mạnh hơn mà bạn không giữ nổi.
Cổ tay gãy
Khi cổ tay gãy, mu bàn tay gập ra sau về phía mặt ngoài cẳng tay và lòng bàn tay mở ra. Các ngón tay mất lực đòn bẩy, bóng nhận ít vòng quay hơn và lăn thẳng hơn.
Khi điều này xảy ra ngoài ý muốn – chẳng hạn vì cổ tay không chịu nổi sức nặng của bóng – đó có thể là một lý do khiến bóng đổi hướng ít hơn mong đợi. Khi được dùng có chủ đích, cổ tay yếu hơn cũng có chỗ đứng của nó: chủ yếu dùng cho spare, đặc biệt trên lane khô, khi bạn muốn bóng đi thẳng nhất có thể.
Vị trí cổ tay ảnh hưởng thế nào đến số vòng quay và đường hook
Các ngón tay càng ở phía sau và dưới bóng lâu khi thả, chúng càng tạo được nhiều vòng xoay. Vì vậy, cổ tay gập vào trong có xu hướng tạo nhiều vòng quay hơn và đường hook mạnh hơn, cổ tay thẳng có xu hướng tạo phản ứng vừa phải, dễ kiểm soát, còn cổ tay gãy có xu hướng tạo ít vòng quay hơn và đường bóng thẳng hơn.
Vị trí cổ tay cũng là một trong những yếu tố phân biệt các phong cách ném bowling. Stroker thường chơi với dưới 300 vòng/phút, tweener khoảng 300 đến 370 vòng/phút và cranker trên 400 vòng/phút. Đây là các phong cách, không phải trình độ – nhóm nào cũng có vận động viên chuyên nghiệp. Nếu bạn muốn tăng vòng quay, hãy đọc hướng dẫn tăng số vòng quay; vai trò của cổ tay trong toàn bộ cú thả bóng được trình bày trong các kỹ thuật thả bóng bowling.
Một cổ tay khỏe không bù đắp được mọi thứ khác: nếu ngón cái không rời bóng gọn gàng hoặc cú vung tay bị lệch, chỉ riêng cổ tay sẽ không khắc phục được.
Dụng cụ hỗ trợ cổ tay
Với những người chơi muốn giữ cổ tay gập vào trong hoặc chắc chắn nhưng chưa giữ được ở mọi cú ném, dụng cụ hỗ trợ cổ tay là một lựa chọn. Chúng được đeo ở cẳng tay và bàn tay, giữ cổ tay ở một góc cố định. Một số loại được thiết kế để ngăn cổ tay bị gãy, số khác là dụng cụ tập luyện giúp bạn học vị trí đúng.
Một cách làm phổ biến là dùng dụng cụ hỗ trợ khi tập để cơ thể ghi nhớ vị trí, rồi bỏ dần. Lưu ý rằng dụng cụ hỗ trợ loại cứng cố định một vị trí cho mọi cú ném, nên bạn không thể thay đổi cổ tay giữa cú ném strike và cú ném spare.
Dụng cụ hỗ trợ cổ tay nhìn chung được phép sử dụng: luật của USBC quy định các thiết bị trên bóng, không phải trên cánh tay người chơi. Tuy nhiên, tại giải đấu toàn quốc của PBA, dụng cụ hỗ trợ cổ tay loại cứng có thanh đỡ bằng kim loại hoặc nhựa không được phép sử dụng từ tháng 1 năm 2023. Tìm hiểu thêm về các mẫu và cách sử dụng: dụng cụ hỗ trợ cổ tay khi chơi bowling.
Tìm vị trí cổ tay phù hợp với lối chơi của bạn
Không có vị trí nào đúng cho tất cả mọi người. Một vận động viên chuyên nghiệp gập cổ tay sâu đã luyện tập điều đó trong nhiều năm; một người chơi nghiệp dư cố ép cổ tay gập quá mức mà không giữ được sẽ chỉ thêm lỗi mới.
- Bắt đầu với cổ tay thẳng, chắc chắn và xây dựng một cú thả bóng có thể lặp lại.
- Quay video cú ném từ phía sau và kiểm tra xem cổ tay có giữ được vị trí từ điểm cao nhất của cú vung ra sau đến lúc thả bóng hay không. Cách thiết lập: phân tích video bowling.
- Nếu cổ tay bị gãy, hãy khắc phục điều đó trước – chẳng hạn bằng dụng cụ hỗ trợ khi tập.
- Khi cú thả bóng đã ổn định, hãy thử gập cổ tay vào trong một chút và theo dõi xem phản ứng của bóng có giữ được sự ổn định hay không.
Nếu bóng của bạn lắc lư trên đường lăn dọc lane, cổ tay là một trong những điều đầu tiên cần kiểm tra: cách khắc phục cú thả bóng thiếu ổn định.